Horizon BeheerHoeveel ruimte kost begraven in Nederland?
Een natuurgraf vraagt ongeveer 20 m², inclusief het omliggende landschap. Als 5% van de Nederlanders voor natuurbegraven zou kiezen, is daarvoor circa 2.900 hectare nodig. De bestaande Nederlandse natuurbegraafplaatsen beslaan samen ruim 700 hectare. Anders dan bij traditioneel begraven blijft die ruimte wel natuur.
Ruimte is in Nederland het schaarste goed. Elke discussie over grondgebruik draait daarom om hectares. Deze pagina rekent voor hoeveel ruimte begraven kost, en wat het verschil is tussen ruimte die begraafplaats wordt en ruimte die natuur wordt.
Hoeveel ruimte kost één natuurgraf?
Een natuurgraf vraagt ongeveer 20 m². Dat is meer dan een traditioneel graf inneemt, en dat is opzettelijk: de ruimte tussen de graven is het landschap. Graven liggen los in het terrein, niet in rijen, zodat het geheel als natuur leest en niet als grafveld.
Daar zit het fundamentele verschil. Op een traditionele begraafplaats is de ruimte tussen de graven pad en gazon — functionele ruimte zonder natuurwaarde. Op een natuurbegraafplaats is die ruimte bloemrijk grasland, houtwal of bos.
Hoeveel hectare zou Nederland nodig hebben?
De ruimtevraag hangt af van hoeveel mensen uiteindelijk voor natuurbegraven kiezen. De scenario's hieronder rekenen met ongeveer 20 m² per graf.
| Aandeel van de bevolking | Benodigd oppervlak |
|---|---|
| 1% | circa 580 hectare |
| 3% | circa 1.750 hectare |
| 5% | circa 2.900 hectare |
| 10% | circa 5.800 hectare |
| 20% | circa 11.600 hectare |
Benodigd oppervlak in Nederland bij verschillende adoptiescenario's
Ter vergelijking: de bestaande Nederlandse natuurbegraafplaatsen beslaan samen ruim 700 hectare. Bij een adoptie van 5% is er dus ongeveer vier keer zoveel oppervlak nodig als er nu is.
Waarom lopen traditionele begraafplaatsen vol?
Een traditioneel graf is doorgaans voor eenmalig gebruik binnen een periode van grafrechten. Wordt niet verlengd, dan volgt ruiming en heruitgifte. Dat betekent dat een begraafplaats permanent capaciteitsbeheer vraagt — en dat in dichtbevolkte gebieden uitbreiding vaak niet meer mogelijk is.
In Duitsland is de andere kant van dat probleem zichtbaar: door de verschuiving naar urnen en natuurbegraven staan stedelijke begraafplaatsen deels leeg, terwijl het onderhoud onverminderd doorloopt. Een grote gemeentelijke begraafplaats kan daar miljoenen euro's per jaar aan onderhoud kosten bij een bezettingsgraad van ruim de helft.
Ruimte die natuur wordt in plaats van begraafplaats
Waar het bij natuurbegraven op neerkomt: de hectares die nodig zijn, worden geen begraafplaats maar natuurgebied met een tweede functie. minder dan 1% van de Nederlandse begraaflocaties is nu een natuurbegraafplaats. Elke nieuwe locatie is dus zowel capaciteit voor uitvaarten als aanwinst voor het landschap.
Voor gemeenten en provincies die zowel met begraafcapaciteit als met natuurdoelen te maken hebben, valt daar een dubbele opgave in één keer op te lossen. Zie ook onze pagina over samenwerking met de overheid.
Hoeveel graven passen er op een hectare?
Bij ongeveer 20 m² per graf komt dat neer op enkele honderden graven per hectare, afhankelijk van het ontwerp. Dat aantal is bewust laag: hoe meer ruimte tussen de graven, hoe sterker het landschapskarakter. Bij het ontwerp van een locatie is dat een van de eerste keuzes die gemaakt wordt.
Veelgestelde vragen
Ongeveer ongeveer 20 m², inclusief het omringende landschap. Graven liggen los in het terrein in plaats van in rijen.
James Leedam
Adviseur — natuurbegraven
James heeft ruim twintig jaar ervaring in het opzetten en beheren van natuurbegraafplaatsen in het Verenigd Koninkrijk, en is mede-eigenaar van meer dan tien locaties. Zijn praktijkkennis vormt de basis van onze aanpak.
