Logo Horizon BeheerHorizon Beheer
Voor gemeenten & provincies

Samen met gemeenten en provincies natuurbegraafplaatsen ontwikkelen

Horizon Beheer ontwikkelt in partnerschap met gemeenten en provincies natuurbegraafplaatsen. De overheid brengt locatie, beleid en publiek draagvlak in; Horizon Beheer brengt expertise, investering en exploitatie in — zonder inzet van publieke middelen. Bestaande begraafplaatsen kunnen worden uitgebreid of, deels, worden getransformeerd.

Houten gedenkwand met naamplaten langs een bloemrijke bosrand

Welke opgaven lost een natuurbegraafplaats op?

Ruimtegebrek op bestaande begraafplaatsen

Veel gemeentelijke begraafplaatsen lopen tegen capaciteitsgrenzen aan. Een natuurbegraafplaats voegt capaciteit toe met een fundamenteel andere ruimteclaim per graf.

Veranderende uitvaartwensen

Een groeiend deel van de inwoners kiest bewust voor natuurbegraven of een niet-kerkelijke uitvaart. Gemeentelijk aanbod loopt op dat punt vaak achter.

Beleidsdoelen rond natuur en biodiversiteit

Een natuurbegraafplaats is per definitie extensief beheerd — het draagt bij aan doelen rond biodiversiteit, klimaatadaptatie en groene recreatie.

Onderhoudskosten en gebiedsontwikkeling

Extensief beheer is structureel goedkoper dan intensief onderhoud van kerkhoven. Bij gebiedsontwikkeling voegt een natuurbegraafplaats een betekenisvolle publieke functie toe.

Bloemen op een graf in licht loofbos met grazige bosbodem
Open houten schuilhut met gedenkplaten aan de rand van een weide
Eenvoudige houten bank in een weiland bij zonsopkomst
Cijfers

De cijfers achter de opgave

Natuurbegraafplaatsen passen in meerdere beleidsopgaven tegelijk. Deze cijfers illustreren waarom steeds meer gemeenten en provincies het onderwerp op de agenda zetten.

342

aantal gemeenten in Nederland

Bron: CBS, gemeentelijke indeling (2024)

meer dan 66%

inkomstenverlies op gemeentelijke begraafplaatsen door de opkomst van crematoria

Bron: eigen marktanalyse Horizon Beheer (2024)

ruim 700 hectare

totaal oppervlak van de bestaande Nederlandse natuurbegraafplaatsen, grotendeels grote en verspreid gelegen locaties

Bron: eigen marktinventarisatie Horizon Beheer (2024)

Hoe ziet gezamenlijke ontwikkeling eruit?

Wij werken volgens een partnerschapsmodel. Beide partijen brengen in wat ze het beste beheersen — de gemeente haar rol als publiek gezag en gebiedsregisseur, Horizon Beheer haar rol als specialist in exploitatie en langetermijnbeheer.

Wat de overheid inbrengt

  • • Locatie of aanvullend gebied
  • • Planologisch en beleidskader
  • • Publieke verankering en communicatie
  • • Toets op omgevings- en beleidsdoelen

Wat Horizon Beheer inbrengt

  • • Haalbaarheidsonderzoek en business case
  • • Volledig vergunningtraject (Omgevingswet)
  • • Investering en exploitatierisico
  • • Administratie, verkoop, aansluiting op uitvaartverzorgers
  • • Ecologisch beheer op de lange termijn

Een bestaande gemeentelijke begraafplaats kan bovendien worden uitgebreid met een natuurbegraafdeel, of een onderbenut deel kan worden getransformeerd. De keuze voor transformatie of nieuwe locatie hangt af van beleid, ruimte en publiek draagvlak — en maakt onderdeel uit van de gezamenlijke verkenning.

Hoe organiseren we draagvlak?

Een participatietraject is voor ons standaard. Wij organiseren informatieavonden, meedenksessies en inloopdagen voor omwonenden. Het communicatieplan is een vast onderdeel van elk traject; de gemeente bewaakt daarin haar eigen publieke rol.

Ervaring uit twintig jaar UK-praktijk en uit onze eerste Nederlandse trajecten laat zien dat weerstand vooral ontstaat wanneer omwonenden zich overvallen voelen. Vroege en open communicatie voorkomt dat.

Wat kost het de gemeente?

In het reguliere model niets. Horizon Beheer draagt de volledige investering en het exploitatierisico. Er zijn geen publieke middelen nodig voor ontwikkeling of langetermijnbeheer. De gemeente ontvangt in specifieke modellen zelfs een vergoeding voor de inbreng van grond of exploitatierechten.

Ook het langetermijnbeheer — tot ver na sluiting — wordt contractueel vastgelegd. Bij eeuwigdurende grafrust betekent dat: bij Horizon Beheer, met heldere terugvalopties.

Meerwaarde

Sociale en ecologische waarde

Een natuurbegraafplaats levert niet alleen uitvaartcapaciteit; het versterkt de leefomgeving en het sociale weefsel van een gebied.

Gemeenschapszin

De plek wordt een ontmoetingspunt voor nabestaanden en omwonenden. Informatieavonden en meedenksessies betrekken burgers bij het ontwerp.

Biodiversiteit

Streekeigen beplanting, extensief beheer en afwezigheid van bemesting creëren leefgebied voor insecten, vogels, zoogdieren en amfibieën.

Recreatie en educatie

Publiek toegankelijke wandelroutes maken het gebied bruikbaar voor wandelaars, scholen en natuurverenigingen — zonder de rust van nabestaanden te verstoren.

Landschapsherstel

Landbouwgrond keert terug naar een natuurlijk landschap: bos, coulisselandschap of open natuur — passend bij de historie van het perceel.

Veelgestelde vragen

Ja. Zowel uitbreiding met een natuurbegraafgedeelte als de volledige transformatie van een onderbenut deel van een bestaande begraafplaats behoort tot de mogelijkheden. Wij inventariseren dit in het haalbaarheidsonderzoek.

Plan een verkennend gesprek

Wij komen graag langs voor een oriënterend gesprek met de betrokken wethouder of beleidsafdeling.