Horizon BeheerIs mijn grond geschikt voor een natuurbegraafplaats?
Grond is geschikt voor een natuurbegraafplaats vanaf minimaal 3 hectare, als het perceel vlak of zacht hellend is met een goed doorlatende bodem, het grondwater minimaal 30 centimeter onder de onderkant van de kist blijft, en de locatie niet binnen 250 meter van een drinkwaterbron ligt. Daarnaast tellen bereikbaarheid en het aantal mensen in de omgeving mee.
Dit is de vraag waarmee vrijwel elk gesprek begint. Het goede nieuws: de meeste criteria zijn objectief te toetsen, en dat kunnen we grotendeels doen zonder dat er iets aan uw grond verandert. Hieronder staat precies waar we naar kijken.
De tien criteria
| Criterium | Norm | Waarom dit telt |
|---|---|---|
| Minimale omvang | minimaal 3 hectare | drie hectare is de minimale omvang voor een volwaardige locatie; de uitgifte van grafrechten start op ongeveer één hectare en groeit stapsgewijs mee |
| Reliëf en bodem | vlak of zacht hellend, goed doorlatende bodem, geen overstromingsrisico | een doorlatende bodem zorgt voor een natuurlijk afbraakproces en voorkomt water in het graf |
| Grondwaterstand | minimaal 30 cm onder de onderkant van de kist | het graf moet boven het grondwater blijven; dit is een harde eis bij de beoordeling |
| Afstand tot drinkwaterbron | niet binnen 250 meter | bescherming van drinkwaterwinning en grondwaterkwaliteit |
| Type grond | landbouwgrond, bosgrond of onbenut land | deze gronden zijn om te vormen naar nieuwe natuur; dat is de kern van het concept |
| Draagvlak in de omgeving | circa 10.000 inwoners binnen 20 minuten rijden per hectare | natuurbegraven is een lokale keuze; families kiezen doorgaans een plek in hun eigen omgeving |
| Toegankelijkheid | goed bereikbaar, ruimte voor een eenvoudige entree | nabestaanden moeten de plek rustig en veilig kunnen bezoeken |
| Natuurverbinding | aansluitend op bos, landgoed of natuurgebied is een plus | een verbinding met bestaande natuur vergroot de ecologische waarde aanzienlijk |
| Omgeving | omringd door landbouw en bos | biedt ruimte voor extensieve begrazing, bosontwikkeling en biodiversiteitswinst |
| Houding van de gemeente | bereidheid om mee te denken | de gemeente is partij in het omgevingsplan; een constructieve houding versnelt het traject |
Waar wij op toetsen bij een locatieonderzoek
Welke criteria zijn hard en welke zijn afwegingen?
Twee criteria zijn hard. De grondwaterstand moet minimaal 30 centimeter onder de onderkant van de kist blijven, en de locatie mag niet binnen 250 meter van een drinkwaterbron liggen. Daar valt niet mee te schuiven: het eerste bepaalt of het afbraakproces goed verloopt, het tweede beschermt de drinkwatervoorziening.
De overige criteria zijn afwegingen. Een perceel dat aansluit op bestaand bos is beter dan een geïsoleerd perceel, maar een geïsoleerd perceel is niet automatisch ongeschikt. De minimale omvang is 3 hectare; de uitgifte van grafrechten start op ongeveer 1 hectare en groeit stapsgewijs mee. Het totaalbeeld bepaalt de uitkomst.
Waarom telt het aantal mensen in de omgeving mee?
Omdat natuurbegraven een lokale keuze is. Families kiezen een plek in het landschap dat zij kennen, dicht bij waar zij wonen. Als richtlijn houden wij aan: per hectare ongeveer 10.000 inwoners binnen twintig minuten rijden. Dat is geen strikte grens maar het geeft aan of er draagvlak is voor de exploitatie op lange termijn.
Wat is het ideale type grond?
Landbouwgrond, bosgrond of onbenut land. Landbouwgrond heeft daarbij een bijzondere aantrekkelijkheid: daar is de winst het grootst. Van productiegrasland naar bloemrijk grasland met houtwallen en jong bos is een echte transformatie, en dat is precies de rode draad van ons werk.
Grond die al natuur is, kan ook, maar levert per hectare minder ecologische winst op. Bouwgrond of grond met een zware ruimtelijke claim valt af.
Hoe verloopt de toets?
- U neemt contact op of vult het aanvraagformulier in met de basisgegevens van het perceel.
- Wij toetsen wat er vanaf de kaart en uit openbare bronnen te toetsen is: omvang, bodem, grondwater, drinkwaterbeschermingsgebieden, omgeving en bevolkingsdichtheid.
- Bij een positief eerste beeld volgt een keukentafelgesprek en een locatiebezoek — bij u, in uw tempo.
- Bij een negatief beeld krijgt u dat te horen, met de reden erbij.
Wat als mijn grond niet aan alles voldoet?
Dan hoort u dat, met de reden. Soms ligt het aan iets dat verandert: een gemeente die eerder terughoudend was, kan van standpunt wijzigen naarmate de sector volwassener wordt. In andere gevallen is het definitief, bijvoorbeeld bij een structureel hoge grondwaterstand. Wij houden geen dossiers open om hoop levend te houden.
Ook is soms een deel van het perceel geschikt en een deel niet. Bij een locatiebezoek kijken we naar de indeling: welk deel kan natuurbegraafplaats worden, en hoe past dat bij de rest van uw bedrijf of landgoed.
Veelgestelde vragen
De minimale omvang is 3 hectare. We beginnen niet direct met het uitgeven van grafrechten op de volledige 3 hectare: de eerste fase start op ongeveer 1 hectare, zodat de locatie stapsgewijs meegroeit.
Stef van Boekel
Initiator & aanspreekpunt landeigenaren
Stef is opgegroeid op een agrarisch familiebedrijf en kent de wereld van landeigenaren van binnenuit. Na vijftien jaar in complexe commerciële projecten begeleidt hij nu families en agrariërs die nadenken over de toekomst van hun grond. Hij is het eerste aanspreekpunt bij een keukentafelgesprek.
