Horizon BeheerGrond herbestemmen: van landbouw naar natuur
Grond herbestemmen betekent dat de functie van een perceel in het omgevingsplan wordt gewijzigd, bijvoorbeeld van agrarisch naar natuur met een begraaffunctie. Dat gebeurt via de gemeente onder de Omgevingswet. Het traject duurt doorgaans twee tot vier jaar en begint met draagvlak, niet met papier.
Herbestemmen is geen formaliteit en ook geen onmogelijke opgave. Het is een traject waarin de gemeente wil zien dat het plan past in het landschap, dat de omgeving is betrokken en dat het beheer op lange termijn geregeld is. Wie die drie punten op orde heeft, doorloopt de procedure aanzienlijk sneller.
Wat er verandert bij herbestemming
| Onderdeel | Voor | Na |
|---|---|---|
| Functie in het omgevingsplan | Agrarisch | Natuur, met aanduiding begraven |
| Gebruik | Akkerbouw, gras, veehouderij | Bos, weide en graven; extensief beheer |
| Beheer | Bedrijfsmatig, jaarlijks | Blijvend ecologisch beheer |
| Termijn | Wisselend per seizoen of contract | Eeuwigdurend: terug naar landbouw kan niet |
| Inkomsten | Opbrengst gewas of pacht | Grafrechten, gespreid over decennia |
Van agrarisch naar natuur met begraaffunctie
De stappen
- Haalbaarheid van het perceel: grondwaterstand, bodem, ontsluiting, ligging en omgeving.
- Landschapsplan: hoe het perceel eruit gaat zien en hoe het aansluit op bestaande natuur.
- Gesprek met de gemeente: past het in de omgevingsvisie en welke route kiest de gemeente.
- Draagvlak in de omgeving: omwonenden, dorpsraad en betrokken partijen vroeg meenemen.
- Formele procedure: wijziging van het omgevingsplan, onderzoeken en besluitvorming.
- Aanleg en beheer: aanplant, paden en het beheer dat blijvend is vastgelegd.
En de waarde van de grond?
Herbestemming naar natuur verlaagt in de regel de agrarische waarde van een perceel — de grond kan immers niet meer worden bewerkt. Bij een natuurbegraafplaats staat daar de opbrengst uit grafrechten tegenover, over een lange periode. Daarom wordt in de haalbaarheidsstudie zowel de grondwaarde als het langetermijnrendement doorgerekend, zodat u de vergelijking met pacht of verkoop op cijfers maakt en niet op gevoel.
Wat u zelf niet hoeft te doen
Het locatieonderzoek, de haalbaarheidsstudie, het landschapsontwerp en het volledige vergunningstraject nemen wij op ons — kosteloos voor de grondeigenaar, ook als de uitkomst negatief is. U beslist alleen over de vorm: verkoop of erfpacht.
Veelgestelde vragen
De gemeente, via een wijziging van het omgevingsplan onder de Omgevingswet. Wij verzorgen de onderbouwing, de onderzoeken en de begeleiding van de procedure.
Martijn van Randwijk
Juridisch specialist & adviseur begraafplaatsbeleid
Martijn is juridisch specialist en adviseur begraafplaatsbeleid. Sinds 2008 adviseert hij gemeenten over verordeningen, beheersreglementen, grafrechten en de Wet op de lijkbezorging. Zijn gedegen maatwerkadvies helpt ons elk project juridisch en beleidsmatig goed te verankeren.
